New York’ta düzenlenen LDC-GIF Tanıtım ve Üst Düzey Diyaloğu’nda En Az Gelişmiş Ülkelerin yeşil sanayileşme kapasitesinin güçlendirilmesi, teknoloji transferi ve finansmana erişimin kolaylaştırılması ele alındı. Sıfır Atık Vakfı’nın partnerleri arasında yer aldığı mekanizmanın COP31 Antalya’da hayata geçirilmesi hedeflenirken, yeşil dönüşümün kaynak verimliliği ve somut yatırımlarla birlikte ilerlemesi vurgulandı.
Sıfır Atık Hareketi Kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin ortaya koyduğu; kaynakların verimli kullanılması, israfın önlenmesi ve sürdürülebilir üretim ve tüketim anlayışının yaygınlaştırılmasına dayanan vizyon, Türkiye sınırlarını aşarak farklı ülkelerde ve uluslararası platformlarda yürütülen çalışmalarla büyümeye devam ediyor.
Bu vizyon doğrultusunda uluslararası iş birliklerini sürdüren Sıfır Atık Vakfı, En Az Gelişmiş Ülkelerin yeşil sanayileşme süreçlerini desteklemek amacıyla Türkiye tarafından geliştirilen En Az Gelişmiş Ülkeler Yeşil Sanayileşmenin Kolaylaştırılması (LDC-GIF) Mekanizması’nın New York’taki tanıtım ve üst düzey diyaloğunda partner olarak yer aldı.
Birleşmiş Milletler Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen toplantıda, yeşil sanayileşmenin güçlendirilmesi için teknoloji transferi, kaynak verimliliği, proje geliştirme ve finansmana erişimin birlikte ele alınması gerektiği ortaya konuldu.
New York’ta COP31’e Uzanan Yeşil Sanayileşme Gündemi
BM 81. Genel Kurulu ve New York İklim Haftası marjında gerçekleştirilen “LDC-GIF Mekanizması Tanıtım ve Üst Düzey Diyaloğu: Yeşil Sanayileşme ve Teknoloji Transferi için Küresel Ortaklık” başlıklı toplantı, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Sayın Mehmet Fatih Kacır’ın başkanlığında gerçekleştirildi.
Toplantıya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Sayın Murat Kurum, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Sayın Samed Ağırbaş ile Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Yardımcısı ve OHRLLS Yüksek Temsilcisi Sayın Rabab Fatima katıldı.
Küresel Ortaklık Gündemi
Sıfır Atık Vakfı’nın partnerleri arasında yer aldığı diyalog, yaklaşık 120 üst düzey katılımcıyı bir araya getirdi. En Az Gelişmiş Ülkelerden bakan ve üst düzey hükümet temsilcilerinin yanı sıra Birleşmiş Milletler kuruluşları, uluslararası ve bölgesel finans kuruluşları, kalkınma finansmanı kuruluşları, iklim fonları, teknoloji kuruluşları ve özel sektör temsilcileri toplantıda bir araya geldi.
Yeşil Sanayileşme Kalkınma Kapasitesinin Bir Parçası Olarak Değerlendirildi
Toplantıda LDC-GIF’in temel yaklaşımı ve En Az Gelişmiş Ülkelerin yeşil sanayileşme alanındaki ihtiyaçları ele alınırken, mekanizmanın kapsamlı tanıtımı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Genel Müdürü Sayın Ahmet Halit Hatip tarafından gerçekleştirildi.
Farklı ülkeler ve uluslararası kuruluşların temsilcileri de söz alarak mekanizmaya ilişkin görüş, öneri ve beklentilerini paylaştı.
Diyalogda öne çıkan ortak mesajlardan biri, En Az Gelişmiş Ülkelerde yeşil sanayileşmenin yalnızca bir iklim hedefi olarak değil; üretim kapasitesinin artırılması, yerel katma değerin yükseltilmesi, istihdam oluşturulması, ekonomik dayanıklılığın güçlendirilmesi ve ülkelerin geleceğin yeşil değer zincirlerine dahil olması açısından önemli bir kalkınma fırsatı olarak ele alınması gerektiği oldu.
2024 itibarıyla dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 15’ini oluşturan 44 En Az Gelişmiş Ülkenin küresel GSYH içerisindeki payının yalnızca yüzde 1,5, küresel imalat katma değerindeki payının ise yüzde 1,3 düzeyinde olması, yeşil sanayileşme alanındaki potansiyelin büyüklüğünü ortaya koydu.
Teknoloji Transferinde Ülkeye Özgü Modeller Öne Çıkıyor
Katılımcıların değerlendirmelerinde, yeşil sanayileşmenin hayata geçirilmesinde yalnızca teknolojiye erişimin yeterli olmadığı; teknoloji transferinin teknik kapasite geliştirme, altyapıya erişim, proje geliştirme ve uygun finansman mekanizmalarıyla birlikte ele alınması gerektiği vurgulandı.
Bu doğrultuda LDC-GIF’in, ülkelerin kendi öncelikleri ve ihtiyaçları doğrultusunda şekillenen, tek tip çözümler yerine ülkeye özgü teknoloji transferini merkeze alan ve mevcut teknoloji, uzmanlık, proje geliştirme ve finansman kaynaklarını bir araya getiren talep odaklı bir mekanizma olarak geliştirilmesi öne çıktı.
Pilot Projelerle Uygulama
Toplantı kapsamında ayrıca 10 pilot En Az Gelişmiş Ülke ile hâlihazırda yatırım yapılabilir veya yatırım aşamasına yakın projelerden başlanması; bu projelerin teknoloji sağlayıcıları, teknik ortaklar, kalkınma kuruluşları, altyapı imkânları ve mevcut finansman kaynaklarıyla eşleştirilerek uygulamaya geçirilmesi yaklaşımı ele alındı.
Bu çerçevede LDC-GIF’in yeni ve paralel bir finansman mimarisi oluşturmak yerine, mevcut kaynak ve kapasitelere erişimi kolaylaştıran, bunları somut yeşil sanayi yatırımlarına yönlendiren kolaylaştırıcı ve katalitik bir platform olarak çalışması hedefleniyor.
Ağırbaş: “Yeşil Dönüşüm, Kaynakların Verimli Kullanımıyla Birlikte Ele Alınmalı”
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş’ın da katkı sunduğu diyalogda, yeşil sanayileşme ile kaynak verimliliği ve sıfır atık yaklaşımının birlikte değerlendirilmesinin önemi öne çıktı.
Sıfır Atık Vakfı, COP31 sürecinde kaynakların verimli kullanılması, döngüsel ekonomi, sıfır atık ve kapsayıcı yeşil dönüşüm başlıklarının iklim eyleminin uygulama boyutuyla birlikte ele alınması için uluslararası platformlarda çalışmalar yürütüyor.
LDC-GIF kapsamında ele alınan teknoloji transferi, üretim kapasitesinin güçlendirilmesi ve yeşil sanayi yatırımlarının hayata geçirilmesi yaklaşımının da kaynak verimliliği ve sürdürülebilir üretim hedefleriyle doğrudan kesiştiği değerlendiriliyor.
Bu yönüyle toplantı, COP31’in uygulama odaklı yaklaşımı çerçevesinde yeşil dönüşümün somut yatırımlara ve sahadaki uygulamalara taşınmasına yönelik uluslararası iş birlikleri açısından önemli bir buluşma niteliği taşıdı.
Teknoloji Bankası Mekanizmanın Önemli Bileşenlerinden Biri Olacak
Diyalogda, BM En Az Gelişmiş Ülkeler için Teknoloji Bankası’nın (UNTBLDC) LDC-GIF kapsamında üstlenmesi öngörülen Sekretarya rolü de özel önem taşıdı.
Teknoloji Bankası’nın En Az Gelişmiş Ülkelerin bilim, teknoloji ve inovasyon kapasitelerini güçlendirme ve uygun teknolojilere ve teknoloji transferine erişim sağlama yönündeki mevcut görev ve deneyiminin, mekanizmanın ülke ihtiyaçları ile teknolojik çözümler arasında bağlantı kurmasında önemli bir temel oluşturacağı değerlendirildi.
Toplantıda ayrıca teknoloji transferinin hızlandırılması, projelerin yatırım yapılabilir hale getirilmesi, teknik kapasitenin güçlendirilmesi, finansmana erişimin kolaylaştırılması ve ülkeler ile uluslararası kuruluşlar arasındaki ortaklıkların geliştirilmesine yönelik iş birliği fırsatları ele alındı.
LDC-GIF İçin Hedef COP31 Antalya
New York’ta gerçekleştirilen diyalog, LDC-GIF’in COP31 Antalya öncesinde geliştirilmesi, uluslararası ortaklıklarla güçlendirilmesi ve operasyonel yapısının şekillendirilmesi açısından önemli bir aşama oluşturdu.
Toplantıda ortaya konulan görüş ve önerilerin; mekanizmanın operasyonel yapısının geliştirilmesine, gönüllü katkı ve ortaklıkların şekillendirilmesine ve ilk pilot ülkelerle yürütülecek uygulamaların hazırlanmasına katkı sağlaması bekleniyor.
COP31 Antalya Hedefi
Türkiye’nin ev sahipliğinde Kasım ayında Antalya’da gerçekleştirilecek COP31 kapsamında resmî olarak hayata geçirilmesi hedeflenen LDC-GIF; En Az Gelişmiş Ülkelerin yeşil sanayileşme kapasitesinin güçlendirilmesi, teknoloji ve finansmana erişimin kolaylaştırılması ve somut yatırım projelerinin hayata geçirilmesi hedefleri doğrultusunda geliştiriliyor.
Sıfır Atık Vakfı’nın partner olarak katkı sunduğu bu süreç, COP31’in yalnızca yeni hedeflerin ortaya konulduğu değil, mevcut taahhütlerin somut uygulamalara, yatırımlara ve ortaklıklara dönüştürüldüğü bir “Uygulama COP’u” olma yaklaşımıyla da örtüşüyor.
