Sıfır Atık Vakfı tarafından İstanbul’da düzenlenen Sıfır Atık Forumu kapsamında, şehirlerin iklim eylemindeki rolünü güçlendirecek önemli bir küresel girişim hayata geçirildi.
Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde gerçekleştirilen Sıfır Atık Forumu 2026 kapsamında Küresel Sıfır Atık Bölgeleri Girişimi kamuoyuna tanıtıldı.
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Birleşmiş Milletler Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş tarafından açıklanan girişim; şehirlerin sıfır atık hedeflerini somut, ölçülebilir ve uygulanabilir dönüşüm programlarına dönüştürmesini desteklemeyi amaçlıyor.
COP31 sürecinde şehirlerin iklim mücadelesindeki belirleyici rolüne dikkat çeken girişim, yerel yönetimlerin döngüsel ekonomi modellerini hayata geçirmesine, kaynak verimliliğini artırmasına ve düşük karbonlu kentsel sistemler oluşturmasına katkı sunmayı hedefliyor.
Şehirler Küresel İklim Eyleminin Uygulama Merkezleri Olacak
Küresel Sıfır Atık Bölgeleri Girişimi, yalnızca atık yönetimine yönelik bir program değil; iklim değişikliğiyle mücadele, sürdürülebilir kalkınma, kaynakların verimli kullanımı ve döngüsel ekonomi hedeflerini bir araya getiren kapsamlı bir dönüşüm modeli olarak öne çıkıyor.
Samed Ağırbaş, girişimin tanıtımında sıfır atık yaklaşımının çevresel sınırların ötesinde, toplumun tüm kesimlerini kapsayan bütüncül bir iklim eylemi modeli olduğunu belirterek, şehirlerin bu dönüşümün en önemli aktörleri arasında yer aldığını ifade etti.
Şehirlerin nüfus, üretim ve tüketim yoğunlukları nedeniyle iklim krizinin hem etkilerinin hem de çözümlerinin merkezinde bulunduğuna dikkat çekilen girişim kapsamında; belediyelerin sıfır atık taahhütlerini uygulama kapasitesinin güçlendirilmesi, yerel çözümlerin yaygınlaştırılması ve başarılı modellerin küresel ölçekte paylaşılması hedefleniyor.
Sıfır Atık Hareketinin Yerel Düzeydeki Yeni Uygulama Alanı
Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde Türkiye’den dünyaya yayılan Sıfır Atık Hareketi; bugün iklim değişikliğiyle mücadeleden döngüsel ekonomiye, sürdürülebilir şehirlerden kaynak verimliliğine kadar geniş bir alanda küresel bir dönüşüm modeli olarak kabul görüyor.
Küresel Sıfır Atık Bölgeleri Girişimi ise bu vizyonun şehirler ölçeğinde uygulanmasını sağlayacak yeni bir mekanizma olarak konumlanıyor.
Sıfır Atık Forumu kapsamında düzenlenen “Şehirler Günü” oturumlarında; dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları, şehir ağları, kalkınma kuruluşları ve finans kuruluşları bir araya gelerek şehirlerin iklim hedeflerine ulaşmasında sıfır atık politikalarının rolünü değerlendirdi.
Yuvarlak masa toplantılarında, yerel yönetimlerin uygulama kapasitesinin artırılması, finansman modellerinin geliştirilmesi ve şehirler arasında bilgi paylaşımının güçlendirilmesine yönelik iş birliği alanları ele alındı.
İlk Pilot Bölge Belirlendi
Küresel Sıfır Atık Bölgeleri Girişimi’nin ilk uygulama aşamasında farklı kıtalardan üç şehir pilot bölge olarak belirlendi.
Meksika’nın başkenti Mexico City, Kenya’nın Kisumu şehri ve Malezya’nın George Town kenti; atık önleme, organik atık yönetimi, kaynak verimliliği, yeniden kullanım sistemleri ve döngüsel ekonomi uygulamaları alanlarında geliştirilecek modellerin öncü uygulama alanları olacak.
Pilot bölgelerde hayata geçirilecek çalışmalarla;
• Atık oluşumunun kaynağında azaltılması,
• Organik atıkların geri kazanımının artırılması,
• Metan emisyonlarının azaltılması,
• Yeniden kullanım ve onarım kültürünün güçlendirilmesi,
• Döngüsel iş modellerinin geliştirilmesi,
• Yerel paydaşların sürece dahil edilmesi
amaçlanıyor.
Elde edilen deneyimlerin farklı şehirler tarafından uygulanabilecek örnek modellere dönüştürülmesi hedefleniyor.
Metan Emisyonlarının Azaltılması İçin Uluslararası İş Birliği
Girişim kapsamında organik atıklardan kaynaklanan metan emisyonlarının azaltılması konusunda da uluslararası ortaklıkların geliştirilmesi planlanıyor.
Bu kapsamda Küresel Metan Merkezi ile iş birliği imkanları değerlendirilirken, sıfır atık uygulamalarının iklim değişikliğiyle mücadelede doğrudan emisyon azaltımı sağlayan etkili araçlardan biri olduğu vurgulanıyor.
Organik atıkların daha etkin yönetilmesi, yalnızca atık miktarının azaltılmasına değil, aynı zamanda şehirlerin iklim hedeflerine ulaşmasına da katkı sağlayacak.
Yerelden Başlayan Dönüşüm, Küresel İklim Kazanımına Dönüşecek
Küresel Sıfır Atık Bölgeleri Girişimi’nin temel hedeflerinden biri, şehirleri yalnızca kendi dönüşümlerini gerçekleştiren alanlar olmaktan çıkararak, küresel iklim eylemine yön veren çözüm merkezleri haline getirmek.
Girişim kapsamında şehirlerin ölçülebilir hedefler belirlemesi, uygulama sonuçlarını paylaşması ve diğer kentlere örnek oluşturacak modeller geliştirmesi amaçlanıyor.
Sıfır Atık Vakfı, şehirlerin günlük yaşam pratiklerinden başlayan dönüşümün küresel ölçekte etkiler oluşturabileceği anlayışıyla çalışmalarını sürdürüyor.
COP31’e Giden Süreçte Yeni Bir Küresel Adım
Küresel Sıfır Atık Bölgeleri Girişimi, COP31’e giden süreçte şehirleri iklim eyleminin merkezine alan önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde büyüyen Sıfır Atık Hareketi’nin yeni aşamasını temsil eden girişim; döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği, emisyon azaltımı ve sürdürülebilir şehirleşme hedeflerini ortak bir zeminde buluşturuyor.
İstanbul’dan dünyaya yayılan bu yeni model ile şehirlerin daha dirençli, daha sürdürülebilir ve gelecek nesiller için daha yaşanabilir yaşam alanlarına dönüşmesine katkı sağlanması hedefleniyor.
