Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda, Sıfır Atık Vakfı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı arasında kapsamlı bir İş Birliği Protokolü imzalandı. Ulaştırma ve altyapı sektörlerinde sıfır atık yaklaşımının sistematik biçimde yaygınlaştırılmasını, çevresel etkilerin azaltılmasını ve sürdürülebilir ulaşım modellerinin güçlendirilmesini hedefleyen bu önemli adım, çok paydaşlı ve uzun vadeli bir dönüşüm sürecinin başlangıcını teşkil ediyor.
Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve himayelerinde faaliyetlerini ulusal ve küresel ölçekte sürdüren Sıfır Atık Vakfı, bu iş birliği ile Türkiye’nin çevresel sürdürülebilirlik politikalarına yeni bir ivme kazandırıyor.
Bu çerçevede, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Sayın Samed Ağırbaş ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir Uraloğlu’nun katılımıyla imzalanan protokol; ulaştırma ve altyapı alanlarında sıfır atık yaklaşımının yaygınlaştırılması, sürdürülebilir ulaşım uygulamalarının teşvik edilmesi ve çevresel etkilerin en aza indirilmesine yönelik bütüncül bir yol haritası ortaya koyuyor. Protokol aynı zamanda kamu, özel sektör, akademi ve sivil toplum arasında güçlü bir koordinasyon ve iş birliği zemini tesis ediyor.
Ulaştırma Politikalarında Yeni Bir Entegrasyon Süreci
Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, imza töreninde yaptığı konuşmada Türkiye’nin bu yıl iki önemli uluslararası etkinliğe ev sahipliği yapacağını belirterek, “Biri 5-7 Haziran'da gerçekleştirilecek Sıfır Atık Forumu. Foruma 150'den fazla ülkenin temsilcisi gelecek. Dünya genelinde 100'den fazla bakanı ve 5 binden fazla katılımcıyı ağırlayacağız. Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler gibi kuruluşlar, Harvard, Cambridge gibi dünyanın en iyi üniversiteleriyle Türkiye'den üniversitelerimizle beraber yaptığımız forum, dünyanın en büyük ve en kapsamlı sıfır atık iklim ve çevre toplantısı olma özelliğini taşıyor.” dedi.
Ağırbaş, söz konusu protokol ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın da sürece aktif biçimde dahil olacağını vurgulayarak, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde Türkiye’nin ulaştırma ve altyapı alanında gerçekleştirdiği yatırımların önemine dikkat çekti.
Sektörel Kapasitenin Güçlendirilmesi ve Uluslararası Vizyon
Türkiye’de hayata geçirilen ulaştırma yatırımlarının küresel ölçekte takdir topladığını ifade eden Ağırbaş, bu yatırımlar dolayısıyla Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Bakan Sayın Abdulkadir Uraloğlu’na teşekkür etti.
Türkiye’nin Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında COP31’e ev sahipliği yapacağını hatırlatan Ağırbaş, sürece çok paydaşlı katılımı artırmaya yönelik çalışmaların sürdüğünü belirterek, “Dünya genelinde dezavantajlı grupların, üniversitelerin, devlet işletme örgütlerinin sürece katılmasıyla alakalı çalışıyoruz. Bugün imza altına alacağımız protokolle Sayın Bakanımızın liderliğinde Türkiye'de sıfır atık bağlamında ulaştırma ve altyapı sektörüyle alakalı çalışmaları daha da güçlendireceğiz” diye konuştu.
Ayrıca, düzenlenecek forum kapsamında Bakanlığın da paydaşlar arasında yer alacağını ifade eden Ağırbaş, Türkiye’nin ulaştırma ve altyapı projelerinin uluslararası platformlarda paylaşılacağını ve karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik stratejilerin geniş katılımlı ortamlarda ele alınacağını belirtti.
İklim Mücadelesinde Ulaşımın Kritik Rolü
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ise konuşmasında, Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin öncülüğünde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi’nin, Türkiye’den doğarak bugün 193 ülkede karşılık bulan küresel bir dönüşüm modeli haline geldiğini ifade etti.
Uraloğlu, ulaşım sektörünün tarihsel süreçte medeniyetlerin gelişiminde belirleyici rol oynadığını vurgulayarak, günümüzdeki çevresel etkilerine ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Günümüzde ulaşım sektörü sera gazı emisyonuna neden olan sektörler arasında yaklaşık yüzde 21'lik payla dünyada üçüncü, yüzde 17,6'lık payla Türkiye'de ise ikinci sırada. Bu veriler, ulaşım sektörünün iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol üstlendiğini ya da üstlenmesi gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır.”
Küresel iklim değişikliği ve doğal kaynakların sınırlılığı gibi faktörlerin sektörü dönüşüme zorladığını belirten Uraloğlu, bu dönüşümün yalnızca bir gereklilik değil, aynı zamanda gelecek nesillere karşı bir sorumluluk olduğunu vurguladı.
Atık Yönetiminde Üst Düzey Standartlara Geçiş
Sıfır Atık Vakfı ile imzalanan protokolün bu sorumluluk anlayışının somut bir yansıması olduğunu ifade eden Uraloğlu, Bakanlık olarak çevresel sürdürülebilirlik alanında önemli bir kurumsal kapasite oluşturduklarını belirtti.
2053 net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda hazırlanan protokolün kapsamına ilişkin değerlendirmesinde ise şu ifadeleri kullandı:
“Protokol, ulaştırma ve altyapı sektörlerinde sıfır atık yaklaşımının yaygınlaştırılması, kaynak verimliliğinin artırılması, atık oluşumunun önlenmesi, döngüsel ekonomi modelinin benimsenmesi ve yeşil altyapı uygulamalarının teşvik edilmesi amacıyla hazırlandı. Protokolle ulaştırma projelerimizde atık yönetimini en üst seviyeye çıkaracağız, inşaat ve bakım süreçlerinde geri dönüşümlü malzeme kullanımını artıracağız, limanlarımızda, havalimanlarımızda ve istasyonlarımızda sıfır atık uygulamalarını standart haline getireceğiz, sürdürülebilir ulaşım bilincini yolcularımıza, çalışanlarımıza ve paydaşlarımıza yaygınlaştıracağız. Kurumsal karbon ayak izi hesabını Türkiye'de ilk gerçekleştiren bakanlık olmanın sorumluluğuyla, her projemizi çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle şekillendiriyoruz.”
Uraloğlu, Bakanlık olarak Sıfır Atık Vakfı ile iş birliği içinde somut projeler geliştirmeye devam edeceklerini ve daha temiz bir çevre hedefi doğrultusunda çalışmalarını kararlılıkla sürdüreceklerini ifade etti.
Konuşmaların ardından Uraloğlu ve Ağırbaş, İş Birliği Protokolü’nü imzaladı.
Eğitim, Ar-Ge ve Teknik İş Birlikleriyle Desteklenen Dönüşüm
Protokol kapsamında ulaştırma ve altyapı alanlarında çevresel sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi amacıyla eğitim programları, çalıştaylar, seminerler ve teknik iş birlikleri hayata geçirilecek.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, ulusal ve uluslararası faaliyetlerde sahip olduğu bilgi birikimi ve kurumsal kapasiteyi Sıfır Atık Vakfı ile paylaşarak sektörde iyi uygulama örneklerinin yaygınlaşmasına katkı sağlayacak.
Sıfır Atık Vakfı ise sürdürülebilir ulaşım, yeşil altyapı ve çevresel etkilerin azaltılması alanlarında proje geliştirme, farkındalık artırma ve uluslararası iyi uygulamaların Türkiye’ye kazandırılması süreçlerinde aktif rol üstlenecektir. Bu kapsamda ulaştırma kaynaklı atıkların azaltılması ve kaynak verimliliğinin artırılması yönünde somut kazanımlar elde edilmesi hedefleniyor.
Çok Paydaşlı Yönetişim ve Küresel Platformlara Entegrasyon
Protokol çerçevesinde taraflar; planlama, uygulama ve değerlendirme süreçlerini ortak akıl temelinde yürütecek, iletişim ve tanıtım faaliyetlerini eşgüdüm içerisinde gerçekleştirecek.
Ayrıca bu iş birliği; 5-7 Haziran tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek Sıfır Atık Forumu ile 9-20 Kasım tarihlerinde Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) gibi uluslararası platformlarda Türkiye’nin liderlik rolünü güçlendirecek ortak çalışmaların geliştirilmesine de zemin hazırlayacak.
Akademik araştırmaların desteklenmesi, veri paylaşımı, müfredat geliştirme ve teknik kapasitenin artırılması gibi alanlarda sağlanacak karşılıklı katkılar, sürdürülebilirlik ekosisteminin bütüncül biçimde güçlenmesine önemli katkı sunacak.
Sıfır Atık Yaklaşımıyla Sistemsel Dönüşüm
Sıfır Atık yaklaşımı, yalnızca çevre politikalarıyla sınırlı kalmayıp üretimden tüketime, şehirleşmeden ulaşıma kadar tüm sistemleri dönüştüren kapsamlı bir paradigma olarak öne çıkmaktadır. Sıfır Atık Vakfı, bu anlayışı Türkiye’nin sürdürülebilir kalkınma vizyonu doğrultusunda daha geniş bir etki alanına taşımayı sürdürmektedir.
Ulaştırma ve altyapı gibi yüksek etki kapasitesine sahip sektörlerde bu yaklaşımın benimsenmesi; çevresel kazanımların yanı sıra ekonomik verimliliği artıracak, kaynak kullanımını optimize edecek ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakılmasına katkı sağlayacak.
Türkiye’nin Sıfır Atık vizyonu, yerelden küresele uzanan güçlü bir dönüşüm çağrısı niteliğindedir. Doğayla uyumlu kalkınmanın mümkün olduğunu ortaya koyan bu yaklaşım doğrultusunda atılan her adım, yalnızca bugünü değil, geleceğin dünyasını da şekillendirmektedir. Sıfır Atık Vakfı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı arasında tesis edilen bu iş birliği, sürdürülebilir geleceğe giden yolda stratejik bir dönüm noktası olarak öne çıkıyor.
