Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 30. Taraflar Konferansı (COP30), Brezilya’nın Belém kentinde tamamlandı. Türkiye’nin 2022 yılında açıkladığı başkanlık adaylığından bu yana yürütülen diplomasi trafiği, Belem’deki müzakerelerin ardından tarihi bir kararla sonuçlandı. COP31 Taraflar Konferansı’nın 2026 yılında Türkiye’de düzenlenmesi ve konferans başkanlığının Türkiye tarafından yürütülmesi konusunda tüm taraflar arasında uzlaşı sağlandı.
2004’te BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin imzalanmasıyla başlayan Türkiye’nin iklim eylemi, 2021 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın dünyaya ilan ettiği 2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi ile hızlandı. Son 2 yılda COP31 ev sahipliği için yürütülen mekik diplomasisi Brezilya’da 5 gün boyunca devam eden müzakereler sonrası Türkiye’nin zaferiyle sonuçlandı.
COP Nedir ve Neden Önemli?
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi kapsamında düzenlenen Taraflar Konferansı (COP), her yıl 197 ülkeyi bir araya getirerek iklim krizine karşı ortak çözümler üretmeye çalışıyor. Bu zirvelerde:
- Sera gazı emisyonlarının azaltılması,
- İklim değişikliğine uyum politikaları,
- Finansman kaynaklarının paylaşımı,
- Kayıp ve zarar mekanizmalarının işletilmesi,
- Karbon piyasalarının işleyişine dair kritik kararlar alınıyor.
Paris Anlaşması’nın hayata geçirilmesine yönelik kurallar da yine bu toplantılarda şekilleniyor.
Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapacak olması, sürdürülebilirlik ve çevre politikalarında yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. COP31, Türkiye’nin hem uluslararası görünürlüğünü artırması hem de küresel iklim diplomasisinde daha etkin bir rol üstlenmesi açısından büyük önem taşıyor.
“Mazlumların Sözünü Türkiye Yükseltecek”
BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS/ UNFCCC) 30. Taraflar Konferansı’nda Türkiye’yi temsil eden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, şunları söyledi:
“2053 Net Sıfır Emisyon Hedefi’ne giden yolda attığımız kalıcı adımlar, fikre ve somut adımlara duyduğumuz inanç, dünyanın bütün ülkelerini etkilemiş, Türkiye’yi bugünlere taşımıştır. İklim değişikliğinin olumsuz etkileri yüzünden mağdur olmuş, evinden edilmiş olan tüm mazlumların sözünü Türkiye yükseltecektir.”
Sıfır Atık Vakfı Başkanı Ağırbaş: “Türkiye, Küresel Çözümlerin Merkezi Olacak”
COP30 sürecinde Belém’de temaslarda bulunan Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ise şu değerlendirmelerde bulundu:
“COP31’in Türkiye’de düzenlenmesinin karara bağlanması, ülkemizin çevre diplomasisinde ulaştığı yeni seviyeyi güçlü biçimde ortaya koymuştur. Sayın Bakanımızın kararlı liderliğinde yürütülen diplomasi trafiği sonuç vermiş, ülke tarihimizin en büyük uluslararası etkinliğine ev sahipliği yapma sorumluluğu Türkiye’ye tevdi edilmiştir. Bu süreçte, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin vizyonu ve liderliğinde dünya çapında etkisini artıran Sıfır Atık hareketi, ülkemizin küresel çevre gündemindeki konumunu daha da güçlendirmiştir.”
Ağırbaş, “Sıfır Atık Vakfı olarak konferans süresince sürdürülebilirlik odaklı özel oturumlar düzenleyecek, uluslararası paydaşlarla birlikte somut ve uygulanabilir adımlar atacağız.” diye ekledi.
Türkiye’nin Sıfır Atık Vizyonu Etkili Oldu
Bugün 70’ten fazla ülkede karşılık bulan Sıfır Atık hareketi, Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayesinde küresel bir çevre seferberliğine dönüşmüş durumda. COP31’in Türkiye’ye verilmesi, bu vizyonun uluslararası toplum tarafından benimsendiğinin en güçlü göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.
COP31’de Sıfır Atık Özel Oturumları
Konferans kapsamında, Sıfır Atık Vakfı öncülüğünde Sıfır Atık temalı özel oturumlar, yuvarlak masa toplantıları ve uluslararası paydaş buluşmaları gerçekleştirilecek. Bu kapsamda; iklim finansmanı, yeşil dönüşüm, atık yönetimi, döngüsel ekonomi ve kayıp–zarar mekanizmaları gibi başlıklarda somut yol haritaları oluşturulması hedefleniyor.
Ev Sahipliği Nasıl Kararlaştırılıyor?
COP’a ev sahipliği için aday ülkeler arasında uzlaşma sağlanması gerekir. Resmi bir itiraz olmadığında mutabakat oluşmuş sayılır. Ev sahipliği her yıl BM’nin beş bölgesi arasında dönüşümlü gerçekleşir. 2026 sırası ise Türkiye’nin de içinde bulunduğu “Batı Avrupa ve Diğerleri (WEOG)” grubuna gelmişti. Türkiye, Avustralya ile yürüttüğü dostane müzakereler sonucunda bu görevi üstlendi.
